Gebelik süresince anne adayları çeşitli sağlık sorunları ile karşı karşıya gelebilirler. Hamileliğe özgü olarak gelişen bu sorunların bazıları erken dönemde ortaya çıkarak gebeliği riskli konuma düşürebilir. Servikal yetmezlik de bu sorunlardan biridir ve tedavi edilmediği takdirde hamileliğin düşük veya erken doğum ile sonuçlanmasına neden olabilir.
Gebelik süresince anne adayları çeşitli sağlık sorunları ile karşı karşıya gelebilirler. Hamileliğe özgü olarak gelişen bu sorunların bazıları erken dönemde ortaya çıkarak gebeliği riskli konuma düşürebilir. Servikal yetmezlik de bu sorunlardan biridir ve tedavi edilmediği takdirde hamileliğin düşük veya erken doğum ile sonuçlanmasına neden olabilir.
Peki servikal yetmezlik nedir? Tanı nasıl konulmaktadır? Belirtileri, nedenleri ve tedavisi hakkında merak edilen her şeyi sizler için derledik.
Servikal Yetmezlik Nedir?
Normal seyrinde ilerleyen bir hamilelikte serviks yani rahim ağzı, doğum sancıları başlayana kadar kapalı durumdadır. Hamileliğin 2. trimesterinde (Gebeliğin 14. haftasından sonra, genellikle 18.-22. haftaları arasında) bazı faktörlere bağlı olarak ya da ağrı, sancı, kasılma gibi ortada belirli bir neden olmaksızın rahim ağzının erkenden açılması, yumuşaması ya da incelmesi durumuna servikal yetmezlik veya rahim ağzı yetmezliği adı verilir.
Servikal yetmezlik kadınların yaklaşık %2’sinde görülmektedir. Mevcut bir gebelik için risk oluşturan bu hastalık, 26.hafta öncesinde geç düşük veya sonrasında erken doğum ile sonuçlanabilir.
Servikal Yetmezlik Belirtileri
Rahim ağzı yetmezliği genellikle hiçbir belirti vermemektedir. Bu vakalarda serviks kendi kendine ve ağrı, kasılma gibi bulgular meydana gelmeden açılma gösterir. Fakat düşük veya doğum başlıyorsa beraberinde birtakım bulgular da getirebilir.
Servikal yetmezlik belirtileri şu şekilde sıralanır;
Sırt ağrısı
Pelvik bölgede basınç hissi
Karın bölgesinde hafif kramplar
Vajinal akıntının miktarında artış
Sümüksü yapılı ve kanlı vajinal akıntı
Hafif şiddetli vajinal kanama
Renksiz ve berrak sıvı gelmesi (Amniyon kesesinin patlaması ile amniyon sıvısının gelmesi)
Bu belirtiler mutlaka servikal yetmezlik sorununun varlığına işaret etmez. Ancak belirtilerden herhangi biri gözlemlendiğinde bir uzmana danışılması ya da en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerekir. Erken müdahale hem anne hem de bebek sağlığı için çok önemlidir.
Rahim Ağzı Yetmezliğinin Nedenleri Nelerdir?
“Servikal yetmezlik neden olur?” sorusunun cevabı özellikle riskli gebelik geçiren anne adaylarının en sık merak ettiği soruların başında gelmektedir.
Servikal yetmezliğin ana sebebi, rahim ağzının erkenden açılıp genişleyerek ağırlaşan bebeği taşıyamaması ve bebeğin çevresinde bulunan dokuların balon gibi şişerek serviksten dışarıya doğru kabarıklık oluşturmasıdır.
Sorun genelde bir nedene bağlı olmaksızın ortaya çıkar, fakat bazı faktörlerin bu durumun gelişmesinde etkili olabildiği de bilinmektedir. Bilinen rahim ağzı yetmezliği nedenleri şu şekildedir;
Daha önceki doğumlarda rahim ağzı yaralanması oluşmuşsa (Travmatik doğum, serviks yırtılmaları gibi.),
Anne adayı fazla doğum yapmış ise (Serviks deformasyonu),
Anne adayında doğuştan gelen bazı rahim anomalileri varsa (Doğuştan rahim ağzı yetmezliği, kısa serviks veya bağ dokusu yetersizliği gibi.),
Rahim ağzında bazı dokusal kolajen bozulmaları mevcutsa,
Rahim ağzına yönelik cerrahi bir müdahale yapılmışsa,
Geçmişte gebeliğin ileri ileri haftalarında kürtaj yapılmışsa,
Önceden geçirilmiş jinekolojik uygulamalar varsa,
Vakum veya forsept yardımı ile gerçekleşmiş zor bir doğum yaşanmışsa,
Anne adayı, anne karnındayken dietilstilbestrol (DES) kullanımına maruz kalmışsa, rahim ağzı yetmezliği görülebilir.
Bu etkenler servikal yetmezliğe sebep olabilse de bu etkenlerden birinin bulunması, mutlaka bu soruna işaret etmez. Bazı durumlarda ortada belirli bir faktör bulunmadığı hâlde de sorun ortaya çıkabilir. Kısacası her zaman belli bir neden aranmamalıdır.
Servikal Yetmezlikte Tanı Nasıl Konulur?
Hastalığın erken teşhisi, hamileliğin ilerleyişi için büyük önem taşır.
Rahim ağzı yetmezliği rutin gebelik muayenesi sırasında eğer daha önceden aynı sorun yaşanmışsa tespit edilebilir. Fakat en doğru teşhisi vajinal ultrason yöntemi ile yapmak mümkündür. Vajinal yoldan yapılan serviks ölçümü ile tanı rahatlıkla konulabilir. Serviks, hamileliğin 24. haftasından önce 25 mm altında ise veya rahim ağzında yapısal bozulmalar görülüyorsa problemin kendisinden söz edilebilir.
Rahim Ağzı Yetmezliği Nasıl Tedavi Edilir?
Tanı kesinleştikten sonra sorunu ortadan kaldırmak için servikal yetmezlik tedavisi uygulanır. Bu hastalıkta tek tedavi şekli cerrahi uygulamadır. Yatak istirahati, ilaç tedavisi veya dinlenme gibi yöntemlerin bilinen bir etkisi gözlenmemiştir.
Serklaj Nedir?
Servikal yetmezlik tedavisinde rahim ağzının kapalı kalmasını sağlamak amacı ile uygulanan cerrahi işleme serklaj adı verilir. Serklaj, rahim boynuna yapılan bir dikiş uygulamasıdır ve bu işlem ile rahim ağzının daralması sağlanır. Dikişler, gebeliğin 36-38. haftaları arasında alınır.
Serklaj nasıl yapılır?
Serklaj oldukça basit bir uygulamadır ve yatarak tedavi gerektirmez. Yaklaşık 10-15 dakika kadar süren bir operasyondur.
Öncelikle hastaya genel anestezi uygulanır. Ardından vajinal bölge antiseptik bir sıvı yardımı ile temizlenir. Rahim ağzı bir torba gibi büzülür ve dikiş atılır. Atılan dikiş, McDonalds veya Schirodkar adı verilen dikiş yöntemlerinden biridir.
Komplikasyonlar nelerdir?
İşlemin bazı riskleri bulunmaktadır. Aşağıdaki komplikasyonlar serklaj sonrası görülebilmektedir.
Hafif vajinal kanama
Yüksek ateş (38 dereceden fazla)
Kötü kokulu, yeşil renkli vajinal akıntı
Vajinal bölgede kaşıntı hissi
Vajinal enfeksiyon,
Kimlere serklaj uygulanabilir?
Serklaj işlemi ya koruma amaçlı ya da acil olan aşağıdaki durumlarda yapılabilir.
Önceki gebeliklerde düşük gerçekleşmişse (Hastalığa bağlı olarak)
Önceki gebelikler erken doğum ile sonuçlanmışsa (Hastalığa bağlı olarak)
Servikste incelme veya açılma gözlemlenmişse
Serviks boyu 25mm altında ölçülmüşse
Hamilelik düşünülüyorsa ancak rahim ağzı yetmezliği teşhisi varsa
Anne adayının suyu gelmişse veya rahim ağzı 15mm altında ölçülmüşse
Kimlere serklaj uygulanmaz?
Aşağıdaki durumlara sahip kadınlara serklaj uygulaması tavsiye edilmez.
Vajinal kanaması bulunan.
Doğum sancıları başlayan.
İdrar yolu enfeksiyonu veya vajinal mantar gibi bazı enfeksiyonları bulunan (Öncelikle bu hastalıklar tedavi edilmelidir.),
Rahminde enfeksiyon bulunan .
Ayrıca anne karnındaki bebeğin sağlığı tehlikedeyse.
Anne karnında bebek ölümü gerçekleşmişse.
İşlem sonrası nelere dikkat edilmeli?
İşlemden sonra bazı hususlara dikkat edilmesi gerekir.
Doktorunuz gerekli görüyorsa yatak istirahati yapılmalıdır.
Belli bir süre cinsel birliktelikten kaçınılmalıdır.
Progesteron tedavisi uygulanıyorsa ara verilmelidir.
Hamilelikte servikal yetmezlik sorunu görülebilir. Önemli olan rutin muayeneleri aksatmadan doktor gözetiminde olmaktır. Problemle karşılaşılması durumunda korkuya kapılmamalı ve cerrahi operasyonların genellikle olumlu sonuçlar vereceği unutulmamalıdır.
Bilmen gereken hamilelik terimleri neler? Öğrenmek ister misin? Aşağıdaki bağlantıya tıkla.
Uzman kadromuzun çalışmalarıyla kısa sürede büyüyen bebek.com; bugün binlerce sayfa bilgi sunan, çocuk sahibi olmayı düşünen veya çocuğu olan bilinçli ailelerin her türlü ihtiyacını karşılayabildikleri, birçok güncel, bilgi ve servis içeren bir portaldır.
Bu rehber, 2026 yılı güncel Montessori yaklaşımı ışığında; çocuğun bağımsızlığını, odaklanma becerisini ve öz disiplinini destekleyen oyuncak seçim kriterlerini özetliyor.
Bu rehber, emzirme dönemindeki annelerin enerji ihtiyacını karşılamayı hedeflerken, anne sütünü destekleyici doğal besin öğelerini içeren pratik atıştırmalık alternatiflerini incelemektedir.
Bebeğinizin boyun ve sırt kaslarını güçlendiren Tummy Time (karın üstü vakit) egzersizlerini eğlenceli hale getirin! Gelişimi destekleyen en iyi oyuncakları ve uzman tavsiyelerini keşfedin.
Bu yazı, bebeklerin duyusal ve zihinsel gelişimini desteklemek amacıyla seçilen, yaşa uygun içerik ve görsel zenginliğe sahip en etkili 10 kitap önerisini sunmaktadır.
Yorumlar (0)
Yorum yapmak için giriş yapınız